De Boeken van Heugenis, Smart en het Sterrenzwaard

Situering

Belangrijk in het leven is dat er geen zwart wit tegenstellingen zijn, maar veel grijze gebieden. Zo ook in zijn verhalen: niets is echt maar een kant van het spectrum: goed kan soms zijn slechte kant laten zien, slecht heeft soms meer goede kanten in zich dan gedacht.
De notie van magie gebruikt Tad Williams wel in zijn verhalen, maar in geringe mate. Overmatig gebruik van magie leidt tot ontkenning van het nut van magie.
Een belangrijk concept in de verhalen van Tad Williams zijn familiebanden en de eigen identiteit. De familie geeft een zekere realiteit aan een individu, maar het is ook aan dat individu om zijn eigen persoonlijkheid te vinden en te definieren.
Als rasechte Amerikaan is kolonialisme ook een topic die Tad Williams bezig houdt. De idee van de “originele” mensen die woonden in een land en die migranten verwelkomden, om dan later te zien dat die migranten hen gingen overheersen, is een stigma waar sommige Amerikanen mee worstelen, zoals sommige Duitsers nog steeds worstelen met de stigma van de oorlogen. Tad Williams beschrijft de relaiteit dat het gebeurt, maar kiest tussen de lijnen door de kant van de overheerste aboriginals.

Karakters

Simon: koksjongen en held tegen alle verwachtingen in. Hij zet zijn leven op het spel om de zwaarden van macht te vinden voor zijn prins Jozua, alhoewel het verhaal hem dwingt dat te doen en hij dat niet uit zichzelf doet.
Binabik: een Qanuc, een trol en lid van de orde die de kennis in ere houdt om Osten Ard te beschermen tegen de macht van Ineluki de Stormkoning.
Jiriki: prins van de Sithi, tot tweemaal toe gered door Simon en daardoor een bondgenoot van de onhandige held.
Aditu: zus van Jiriki, die het leven van Simon redt op de ebrgen van ijs.
Jozua en Elyas, de twee prinsen, zonen van de grote Prester John. Jozua verloor zijn hand dtoen hij de vrouw van zijn broer Elyas beschermde, maar ze stierf toch. Elyas, gecorrumpeerd door de raadgevingen van zijn raadgever, de priester Pryrates, raakt in de ban van Ineluki.
Miriamele: dochter van Elyas, maar aanhanger van de zaak van haar oom Jozua. Trok een tijdje mee meet Binabik en Simon.
Sludig: Rimmersman die samen met Simon en Binabik optrok om het zwaard Doorn te vinden.
Hertog Isgrimnur: Hertog van de Rimmersmannen, bondgenoot van Jozua nadat Elyas zijn landen afneemt
Cadrach: geheimzinnig personage, dronken monnik die Miriamele beschermt en tegelijk verkoopt aan de hoogste bieder

Taal en religie

Elk volk heeft zijn eigen taal, zijn eigen religie. Alhoewel de drang naar eenheid binnen het rijk die verschillen probeert te minimaliseren: iedereen spreekt de taal van de Hoge Koning als een eenheidstaal, het geloof wordt opgedrongen.
Tad Williams speelt met het idee dat religie dezelfde wortels deelt als mythologie: het geeft een zekere spirituele legitimiteit aan sommige politieke instanties. Een erg volwassen opvatting van godsdienst die het verhaal extra dimensie geeft op vlak van sociale interacties.

Geografie

Tad Williams start zijn verhalen van een idee. Dat idee verandert, evolueert, groeit, geeft aanleiding tot andere ideeen en wendingen, plots en subplots.
Het idee achter de reeks van Heugenis, Smart en het Sterrenzwaard, was de teloorgang van een rijk na de dood van een iconische koning, ofwel: wat gebeurt er met een fantasywereld als iemand zoals Koning Arthur sterft?
Dit uitgangspunt gesitueerd in een Middeleeuwse wereld, waarin magie en bovennatuurlijke wezens bestaan, verrijkt met sociale en politieke stromingen, rigide geloofsstrekkingen en vrije keuze, maakt van de wereld van Osten Ard een wereld die vergelijkbaar is met de wereld van Tolkien. Tad Willams schrijft niet alleen het verhaal, hij creeert een wereld waarbinnen de verhalen kunnen bestaan en groeien. Eigen talen, folklore en geschiedenis, muziek en geloof, het geeft aan de wereld van Osten Ard iets materieels, iets bekend en vertrouwd en vooral, de wereld is betrouwbaar, is reeel.